Əksər hallarda disk yırtığı osteoxondrozun nəticəsi
olaraq meydana çıxır. Fəqərəarası disklər onurğa
sütununu təşkil edən fəqərələr arasında yerləşir və onun
hərəkətliliyini təmin edir. Diskin mərkəzində pulpoz nüvə
yerləşir ki, bu da fibroz həlqə ilə əhatə edilmişdir.Disk
bir tərəfi ilə onurğa sütunu kanalı ilə təmasdadır və
buradan da beyin-onurğa beyni mayesi vasitəsilə qidalanır.
 |
Diskin degenerasiyası |
 |
Prolaps |
 |
Diskin yırtığı |
 |
Sekvestrasiya |
İnsan yaşlaşarkən diskin struktur tərkibi tədricən dəyişilir
və getdikcə dağılmağa meylli olur.Sərt fibroz həlqə
kövrəkləşir və cüzi bir travma xırda çatların əmələ
gəlməsinə səbəb olur. Buradan da maye pulpoz həlqə onurğa
beyni kanalına nüfuz edir. Və beləliklə də disk yırtığı
inkişaf edir. Onurğa sütununun bel nahiyəsi yırtığının əsas
xarakterik simptomu beldə əmələ gələn ağrıların ayaqlara
irradiasiya etməsidir.
Yırtığın əmələ gəlmə mərhələləri
- Diskin ilkin degenrasiyası
- Prolaps
- Disk yırtığının formalaşması
- Sekvestrasiya
Bel yırtığı zamanı əməliyyata göstəriş
aşağıdakılardır:
- Ağrılar dözülməz həddə çatmış, müalicə heç bir
effekt vermir və xəstə normal həyat fəaliyyəti sürə
bilmir.
- Əzələ atrofiyası əlamətləri inkişaf edir, hissiyyat
pozulur, yeriyərkən ayaqlarda zəiflik və çətinlik
müşahidə edilir. Sidik və nəcis ifrazında pozğunluq baş
verir və s.
- Göstərilən əlamətlər bəzən geriyədönməz xarakter
daşıya bilər, buna görə də bu hallarda əməliyyat birbaşa
göstəriş hesab edilir.
Bu gün N. Tusi adına Klinikada bel nahiyəsinin
fəqərəarası disk yırtığında ən müasir operativ müdaxilə
metodu – mikrocərrahi interlaminektomiya tətbiq edilir. Bu
metod digər klassik metodlara nisbətən daha az travmatikdir.
Dəri kəsiyi 3–5 sm-ə qədər azaldılır, fəqərənin hər hansı
bir hissəsi xaric edilmir, əzələ və vətərlər daha az
zədələnir və beləliklə əməliyyatdan sonrakı bərpa dövrü də
xeyli qısalır. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır.
Bu zaman xüsusi mikrocərrahi instrumentlər istifadə edilir.
Artıq əməliyyatdan 2 saat sonra xəstə adi palataya köçürülür
və 3 sutkadan sonra normal həyat fəaliyyətinə dönə bilir. |